Plot Genk

Inleiding

dbv architecten won in 2022 de wedstrijd voor het ontwerp van een nieuw opleidingscentrum voor politie, brandweer en medische hulp.

Waar zich vroeger de mijnterril van Zwartberg bevond werd een groene bedrijvenzone ontwikkeld in een schraal maar erg waardevol landschap. De oefenhal voor de veiligheidsdiensten was hier al gevestigd, de oefentoren van de brandweer ligt vlakbij. Het nieuwe opleidingscentrum krijgt, ter vervanging van het verouderde hoofdgebouw in de Marcel Habetslaan, een landmark functie op deze site.

Landschap

De veiligheidssite van PLOT maakt onderdeel uit van een ecologische corridor die een natuurlijke brug slaat tussen de sites van LABIOMISTA (westen), de groene bedrijfszone met waterbekken binnen het plangebied van ‘BPA Zwartberg Industrie II’ (centraal), het Luciebos (noorden) en de hellingen van het plateau van Zwartberg (zuiden en oosten). Het is het landschap zelf dat daarbij de verbindende factor vormt. We hebben de intentie om hierop zo weinig mogelijk in te grijpen. Enkel daar waar het voor de functionaliteit van de nieuwe in te planten activiteit noodzakelijk is, voorzien we infrastructuuraanleg.

Binnen de groene bedrijfszone van het plangebied ‘BPA Zwartberg Industrie II’ wensen we intensief verbindingen tot stand te brengen, en steeds gekaderd in een landschappelijke benadering.

We streven naar een natuurlijke campusgevoel bij de gebruikers en bezoekers van de site, en stimuleren daartoe zachte verplaatsingen te voet of per fiets. Het hele plangebied wordt geconcipieerd als een open ruimte met het landschap als ruimtelijke drager, waarbij de bestaande natuurlijke begroeiing doorloopt tussen de gebouwen en zoveel mogelijk zijn gang kan gaan. Flora wordt opnieuw ingezaaid met zaden gewonnen uit pluk van plantenzaden uit de eigen omgeving. Dit principe werd reeds eerder toegepast bij de landschapsaanleg van LABIOMISTA, maar ook op Be-Mine, de reconversie van de voormalige mijnterreinen van Beringen. Naast het herstel van de oorspronkelijke natuur, wordt dit proces eveneens gestuurd om specifieke plekken en zones intensiever in te groenen.

Architectuur

Om optimaal in te spelen op de unieke kwaliteiten van het landschap, hebben we het programma van eisen als volgt over de 4 bouwlagen verdeeld:

• een robuuste sokkel als veiligheidsbarrière (grondgebonden en terrein gerelateerde functies)
• een transparante 1ste verdieping met een terras dat zich maximaal richt op de vista’s en de vijver (sociale functies)
• 2 verdiepingen met opleidingslokalen en werkplekken (educatieve en kantoor functies)

Het geheel verbeeldt een bastion, dat zich niettemin openstelt naar zijn omgeving. De open inrichting van de 1ste verdieping speelt hierbij een cruciale rol. Door de lobby, het restaurant en het terras op deze verheven positie boven het maaiveld te situeren, kan er op een veilige manier een maximale interactie bekomen worden tussen het PLOT-opleidingscentrum en het landschap. De luifel versterkt nog eens de horizontale oriëntatie eigen aan het omringende landschap, en vormt een variante op de speelsere daklijnen van de naastgelegen oefenhal.

Vormgeving - materialisatie - Grid based design

Er is gekozen voor het gebruik van robuuste en duurzame materialen, waarbij het kleurgebruik is afgestemd op de naastliggende oefenhal. De materialen passen bij de functie van het gebouw, stralen een veiligheidsgevoel uit en hebben een lange levensduur. Economisch gebruik van bouwmaterialen werd bekomen door een uitgepuurd grid van betonnen kolommen en stalen balken, geënt op een gestandaardiseerde maatvoering. Een hoofdrastermaat van 720x720cm, verder opgedeeld in modules van 120cm, zorgt voor de correcte balans tussen bouw- en materiaalkost.  Het gebouw is 4 zijdig opgebouwd door middel van een centrale kern met een kolommenstructuur rond. De gevelafwerking is modulair opgebouwd, er kan in functie van de indeling gekozen worden of er al dan niet ramen of gesloten vlakken gemaakt worden in de panelen.  De betonnen gevelpanelen worden geprefabriceerd wat een gunstige invloed heeft op de bouwtijd. Het toepassen van een standaard maatvoering maakt het ook duurzaam omdat bouwafval en materiaalverlies geminimaliseerd wordt.

‘Het nieuwe werken’

Voor de inrichting van de kantoorverdieping hebben we de toekomstige gebruikers begeleid in de omschakeling naar ‘het nieuwe werken’, aangezien verschillende diensten op dezelfde werkvloer zullen gaan moeten samen werken.  Deze intense begeleiding via diverse workshops resulteert in een op maat ontworpen kantooromgeving op niveau +3.

GRO

GRO is een instrument om de duurzaamheid van bouwprojecten te meten en te vergroten.   De ambitie van GRO is om via een geïntegreerd ontwerpproces tot toekomstgerichte, comfortabele gebouwen te komen, waarin sterk wordt ingezet op circulair bouwen. 

De evaluatie die hier werd uitgevoerd gebeurde op basis van de GRO-eisen zoals vastgelegd in de handleiding van de door het projectbestek bepaalde versie van GRO (2020). Globaal scoort het project op deze basis prestatieniveau “beter”. De totaalscore bedraagt 2,3.

De toegangsweg tot de maaiveldparking wordt geflankeerd door een centrale “groene spie” die de verschillende functionele oppervlakken scheidt. Met zijn intensievere beplanting begeleidt en animeert deze groenzone de wandeling van bezoekers en gebruikers die zich via het toegangsplein naar de inkom van het opleidingsgebouw of de oefenhal begeven.

De noodzakelijke parkeercapaciteit wordt in het westelijke deel van de site ondergebracht, deels voor de oefenhal en deels ernaast.

• De wegenis van parking en toegangsweg wordt uitgevoerd in asfalt. We doen dit omwille van de grotere belastbaarheid van het materiaal. Daarnaast integreert het ook visueel goed in het mijnsteenlandschap, omwille van zijn kleur en textuur.
• De standaard parkeerplaatsen zelf worden met grasdallen uitgevoerd. Zo ontharden we om een maximale infiltratie van de bodem te bewerkstelligen.
• Willekeurig worden er parkeerplaatsen in het grid aan de natuur teruggegeven en intensiever begroeid. Het draagt bij aan de symbiose tussen het natuurlijke landschap en de noodzakelijke infrastructuur.

Vooraan op de site situeren we het hoofdoefenterrein, met aansluitend het omnisportveld. We stoppen deze activiteiten dus niet weg, integendeel. Ze vormen als het ware het uitstalraam van de drills en trainingen die kenmerkend zijn voor de veiligheidscampus. Vanaf de Zwartegoudlaan, de toegangsweg, de inkomlobby, de traphal, het restaurantterras, de wachtruimtes bij de opleidingslokalen... van overal kan men minstens een glimp opvangen van de actie die er geregeld plaatsvindt.

Tot slot sluit het hoofdpad ook aan op de fietsenstalling. Hiertoe krijgt het een vertakking vanaf de Zwartegoudlaan. Naast de toegangsweg voor het gemotoriseerde verkeer vormt het een tweede levendige aansluiting van het openbare domein op het opleidingscentrum, speciaal voor de zwakke weggebruiker.

Fotografie: Tom Van Acker - www.lumenistic.be